Yurt Dışında Tahsilat Yolları ve Alacak Çözümleri

Ülkeleri ayakta tutan ve güçlü olmasını sağlayan en önemli unsurlardan birisi ülke olarak yapmış oldukları ihracat tutarıdır. Bu ihracatların önemli bir kısmı devlet eliyle olabildiği gibi, birçok ülkede bu ihracatlar özel sektör tarafından yapılmaktadır.

Belki de bir çoğumuzun varlığından bile haberdar olmadığı küçük adacıklar da dahil olmak üzere Dünya üzerinde en doğusundan en batısına 200’den fazla ülke birbirleriyle alışveriş içerisindedir. Bu ticari faaliyetlerin bir kısmında ödeme ve/veya ürünün teslimatı gibi alanlarda sorunlar yaşanabilmektedir. Hatta teslim alınan ürünün/hizmetin ödemesinde gecikmeler veya ödemesi yapılan ürün/hizmet teminindeki aksaklıklar de ihracatçıların yaşadığı sıkıntılar arasındadır.

Tam da bu noktada devreye özel sektörün yardımına koşması gereken yurt dışında tahsilat (foreign debt collection) yollarını bilen ve firmalara yardımcı olabilecek kişi veya kurumlar girmektedir. Bu konuda alacaklılara en iyi desteği, uluslararası tahsilat (international debt collection) tecrübesi olan, farklı ülkelerde çalışma ortağı bulunan ve dünya üzerinde network ağı güçlü firmalar vermektedir. Böylece yapılan ticaret hediye olmaktan çıkar. Çünkü tahsilatı yapılmamış bir satış, satış değil hediyedir.

Yurt Dışında Tahsilat Yolları – INKASO Firmaları

Yurt dışında tahsil edilemeyen alacaklar mahkeme yoluyla tahsil edilebileceği gibi inkaso firmaları (debt collection agency) sayesinde mahkeme öncesinde de (prelegal debt collection) tahsil edilebilir. Mahkeme sürecini başlatmanın maliyeti, borçlu ülkenin yasalarının güçlü olup olmaması, iki ülke arasındaki hukuki anlaşmaların varlığı, mahkeme sürecinin ne kadar süreceği konusundaki muğlaklık ve borçlunun ülkesindeki zaman aşımı gibi negatif sebeplerden ötürü genel olarak mahkeme süreci tercih edilmemektedir. Ek olarak mahkeme süreci kazanılsa dahi borçlu firmanın ödeme gücü yoksa tahsilat garantisi yoktur. Bu da alacaklı firmanın alacağı için ek bir masraf daha oluşturmasına sebep olmaktadır.

Buna alternatif olarak alacak yönetim şirketleri (inkaso firmaları olarak bilinen tahsilat ajansları) dünya üzerindeki hemen her noktada bulunan çalışma ortaklarıyla birlikte alacaklı firmaya ek maliyet oluşturmadan ve borçlu ile uzlaşı sürecini başlatarak hem yüksek maliyetleri ortadan kaldırır hem de daha kısa sürede müspet yada menfi bir sonuca ulaştırır. Tahsilatın gerçekleşmesi durumunda alacaklı firma mahkeme masraflarından kurtulmuş olur ve alacağını kasasına koyarak ticaret hayatına devam eder.

Ticari Ataşelikler Vasıtasıyla Yurt dışı Alacakların Tahsili

Bu iki yönteme ek olarak o ülkedeki konsolosluklarda bulunan ticari ataşelik vasıtasıyla alacaklarını tahsil etme yoluna giden firmalar olmaktadır fakat bu konu özelinde yaptırım gücü olmaması sebebiyle bu pek tercih edilen bir yol değildir. Ayrıca, ticari ataşeliklerinin misyonu ve deneyimi ‘geciken alacakların tahsilatı’ konusunda değildir. Bu sebeple destek istenilen uluslararası tahsilat (international debt recovery) konularda beklenen verimin alınamaması durumu da gayet doğal karşılanmalıdır.

İnkaso sürecinin geçmişi özellikle Amerika ve Avrupa’da 50 yıldan fazladır. Masrafsız olması, kısa süre içerisinde pozitif veya negatif bir sonuç vermesi gibi sebeplerden ötürü daha çok tercih edilen bir yöntemdir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde de alacak yönetimi (receivables manegement) bilinirliği zamanla artmaktadır. Özellikle alacaklı tarafa daha kısa sürede net çözümler sunması sebebiyle tercih edilme oranı gelecekte daha da yükselecektir.